Τη Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026, οι μαθητές των τμημάτων Β1 και Β4 του 1ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου είχαν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον και εκπαιδευτικό εγχείρημα: την αναβίωση του περίφημου πειράματος του Ερατοσθένη για τον υπολογισμό της περιφέρειας της Γης.
Υπεύθυνη για την οργάνωση και υλοποίηση της δράσης ήταν η καθηγήτρια Μαθηματικών κα. Αλεξάνδρα Μπάγια, η οποία καθοδήγησε τους μαθητές και τις μαθήτριες σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, συνδυάζοντας τη θεωρητική γνώση με την πρακτική εφαρμογή.
Η διαδικασία του πειράματος
Οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες, τοποθέτησαν κάθετα στο έδαφος μια ράβδο ή ένα γνώμονα και μέτρησαν το μήκος της σκιάς της ακριβώς τη στιγμή του ηλιακού μεσημεριού. Με τη βοήθεια απλών γεωμετρικών υπολογισμών, υπολόγισαν τη γωνία που σχηματίζει η σκιά με τη ράβδο ή τον γνώμονα.
Στη συνέχεια, αξιοποιώντας δεδομένα όπως τις γεωγραφικές συντεταγμένες του σχολείου καθώς και την απόστασή του από τον Ισημερινό, οι μαθητές υπολόγισαν την περιφέρεια της Γης, ακολουθώντας τη μεθοδολογία του Ερατοσθένη. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι λόγω κακοκαιρίας οι μετρήσεις δεν πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 20 Μαρτίου, ημέρα της Εαρινής Ισημερίας, και ως εκ τούτου κρίθηκε αναγκαία η διόρθωση της γωνίας που σχηματίζει η σκιά με τη ράβδο κατά +3,7° (μοίρες) προκειμένου να επιτευχθεί μεγαλύτερη ακρίβεια σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες που εξέδωσε η Πανελλήνια Ένωση Υπεύθυνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝΕΚΦΕ).
Εκπαιδευτική αξία
Η δραστηριότητα αυτή έδωσε στους μαθητές και τις μαθήτριες τη δυνατότητα:
- να κατανοήσουν βασικές έννοιες της γεωμετρίας και της αστρονομίας,
- να δουν πώς η επιστήμη εφαρμόζεται στην πράξη,
- να συνεργαστούν και να αναπτύξουν δεξιότητες ομαδικής εργασίας,
- να συνδέσουν τη σύγχρονη γνώση με την αρχαία ελληνική επιστημονική σκέψη.
Συμπεράσματα
Το πείραμα ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τους μαθητές να εντυπωσιάζονται από το γεγονός ότι, με απλά μέσα και μεθόδους, ένας αρχαίος επιστήμονας κατάφερε να υπολογίσει με αξιοσημείωτη ακρίβεια το μέγεθος της Γης.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε ένα ζωντανό μάθημα επιστήμης, αποδεικνύοντας ότι η γνώση μπορεί να γίνει βιωματική και συναρπαστική, όταν συνδυάζεται με δημιουργικότητα και ενεργή συμμετοχή.
